Spójrz pod nogi!

Czy wiesz, na jakich wartościach opierasz swoje życie?

 

Wyznacz swoje wartości

 

Paraliż i niemoc

Są  takie dni, kiedy czujesz się jak skrępowana niewidzialnym sznurem. Nie możesz podjąć ważnej decyzji, ba – żadnej decyzji! Ogarnia Cię niemoc. Toczysz wewnętrzną walkę ze sobą. Wewnętrzny krytyk detronizuje Cię i przejmuje władzę. Panoszy się, krzyczy, zionie niszczycielskim ogniem niszcząc podwaliny Twojego mozolnie zbudowanego poczucia wartości. Boisz się, tracisz wiarę we wszystko, a najbardziej w siebie. Zapadasz się w sobie, opuszczasz nisko głowę, kurczysz się i podwijasz niewidzialny ogon. Nie masz odwagi, z godziny na godzinę tracisz energię. Jesteś mentalnie zmrożona. Mechanicznie wykonujesz proste czynności. Zachowujesz się jak pies Pawłowa:  bodziec, reakcja, bodziec – reakcja. Tak mijają dni, miesiące lata … Licznik bije, kolejny sylwester, nowy rok, wakacje, lecz nic Cię nie cieszy, straciłaś dawną radość życia. Ciało alarmuje zawzięcie, przesyła ból tu i tam, lecz za bardzo jesteś zanurzona w swoim smutku i melancholii, by się nim zająć.

 

Kogo to spotyka?

To nie scenariusz smutnego filmu, to realne życie kobiet i mężczyzn żyjących w toksycznych związkach, wypalonych pracą, samotnych, przemęczonych, odrzuconych, nie branych  pod uwagę, którzy żyją wg cudzych wartości, nie potrafią odnaleźć drogi do swojej autentyczności i integralności. Podobne stany dopadają nas, gdy wypadniemy z rynku pracy, przejdziemy na emeryturę, przeprowadzimy się, albo przytłoczy nas rodzicielstwo i brak wsparcia, dopadną skutki rozwodu, nie możemy pozbierać się po chorobie, traumie, czy stracie bliskiej osoby.

 

Drogowskaz wartości

A co by było, gdyby tak osadzić swoje życie na wartościach? Gdyby one były drogowskazem i wsparcie przy podejmowaniu trudnych decyzji? Gdyby nasze stopy opierały się o wartości i zapuściły w nich korzenie? Jak wtedy wyglądałoby życie? Co wydarzyłoby się, gdybyśmy zawsze były blisko wartości?

Zacznij od nazwania swoich wartości. Spośród przykładowej listy wybierz te, które są Ci najbliższe. Możesz dodać inne wartości, których nie ma w przykładach.

Miłość Niezależność Rozwój osobisty
Akceptacja Elastyczność Wykształcenie
Zaufanie Wolność Bycie ekspertem
Wiara Mądrość Kreatywność
Zdrowie Autentyczność Wyobraźnia
Piękno Wygoda Marzenia
Intymność Dobra zabawa Wiara
 Integralność Humor Bezpieczeństwo
Spokój Energia Komfort
Szczerość Wyzwania Duchowość
Wdzięczność Satysfakcja Spokój
Wsparcie Radość Pewność
Wrażliwość Szczęście Sprawiedliwość
Współdziałanie  Przyjaźń Lojalność
Balans Bogactwo Duma
Harmonia Dostatek Patriotyzm
Intuicja Sukces Przygoda
Motywacja Perfekcjonizm Ryzyko
Pasja Jakość Wyzwanie

 

Rozróżnienie

Możesz spotkać się z tym, że wartości nazywane są potrzebami, a potrzeby wartościami. Rosenberg, propagator Porozumienia bez Przemocy (NVC) daje taką definicję potrzeb:  „Potrzeby stoją za naszymi myślami, słowami, działaniami. Są warunkiem prowadzenia pełnego, spełnionego życia. Są uniwersalne. Nigdy nie wskazują na konkretne działanie danej osoby; różne strategie mogą zaspokajać te same potrzeby.”

Natomiast chcę Ci dziś pokazać rozróżnienie pomiędzy potrzebami i wartościami, którego nauczyła mnie duńska ekspertka Pernille Plantener (coach transformacyjny i trener NVC). Potrzeby są tu i teraz, faktyczne, krótkookresowe, których zaspokojenie ma dla nas znaczenie tu i teraz. A wartości to latarnie na morzu naszego życia. To potrzeby, które nie są uzależnione od zmian emocjonalnych każdego dnia, cechują się trwałością (pokój na świecie, brak głodu)

Natknęłam się też na inne rozróżnienie, na wartości rezultatów i środków, napisał o tym m.in. Michał Pasterski. Wg niego np wartością środków jest rodzina, a wartością rezultatów miłość i bliskość.

 

Określ swoje wartości

A teraz przyjrzyj się dokładnie liście wartości. Możesz ją uzupełnić o te, których wg Ciebie brakuje.

Wybierz swoje top 10. I przy najważniejszej wartości daj 10 pkt, przy mniej istotnej 9, 8, aż do 1 pkt. A potem przyłóż to do ilości czasu, jaką codziennie spędzasz na działania zgodne z tymi wartościami. Czy żyjesz  w zgodzie z nimi, czy może prowadzisz życie bardzo daleko od tego, w co wierzysz i co jest dla Ciebie ważne? Jaki najmniejszy krok możesz zrobić, by to, co robisz było spójne z Twoimi wartościami? Zrób go!

Do kwestii wartości i potrzeb warto często powracać i weryfikować nasze życie na bieżąco. Dlatego na moich warsztatach płatnych i bezpłatnych też zawsze proponuję ćwiczenia z tych tematów, żebyśmy za kilka lat nie musiały mierzyć się z wewnętrznym rozpadem, poczuciem bezsensu życia i permanentnym brakiem energii, bo z tego stanu trudno jest wyjść o własnych siłach. A tego przecież nikt nie chce!

Zrób ćwiczenie i podziel się z nami wnioskami. Jakie są Twoje wartości? Czy to zadanie zrobiłaś z łatwością, czy wręcz przeciwnie? Co czułaś uzupełniając swoją listę?